Deze EU-landen grepen al in tegen hoge brandstofprijzen. Wat doet Nederland?

Terwijl Nederland de energiemarkt grotendeels ongemoeid laat, nemen andere EU-landen uiteenlopende maatregelen om de stijgende brandstofprijzen te dempen. Van prijsplafonds tot belastingverlagingen en subsidies: de aanpak verschilt per land laat de Volkskrant zien, net als de effecten.

België

België hanteert al decennialang een prijsplafond aan de pomp, aangevuld met een systeem waarbij accijnzen automatisch dalen als de olieprijs stijgt. Dit moet schommelingen voor consumenten beperken. De maatregel heeft echter ook nadelen: tankstationhouders komen onder druk te staan doordat hun inkoopprijzen soms hoger liggen dan de verkoopprijs. Vooral kleinere ondernemers zouden daardoor in de problemen raken, zeker in grensregio’s waar extra concurrentie speelt.

Frankrijk

In Frankrijk is gekozen voor een andere route. Daar geldt tijdelijk een maximumprijs bij tankstations van energiebedrijf TotalEnergies. De korting is het resultaat van politieke druk om de winsten van energiebedrijven te beperken. Tegelijkertijd neemt de overheid gerichte maatregelen voor sectoren die zwaar worden getroffen, zoals transport en landbouw, via belastinguitstel en financiële steun.

Spanje

Spanje pakt het grootschaliger aan. De regering heeft een omvangrijk steunpakket opgetuigd, met onder meer een verlaging van de btw op brandstof en energie. Ook worden prijzen van bepaalde gassen bevroren en ontvangen specifieke sectoren subsidies. Daarmee probeert het land zowel huishoudens als bedrijven direct te ontlasten.

Duitsland

Duitsland kiest voor een meer beperkte ingreep. Tankstations mogen hun prijzen nog maar één keer per dag verhogen, wat moet zorgen voor meer transparantie. Daarnaast wordt gekeken naar extra belasting op overwinsten van bedrijven, al is daar politiek nog geen overeenstemming over.

Risico’s

Volgens economen brengen veel van deze maatregelen risico’s met zich mee. Ingrijpen in prijzen kan de concurrentie verstoren en op termijn juist tot hogere kosten leiden. Ook kunnen bedrijven hun gedrag aanpassen, waardoor het effect voor consumenten beperkt blijft.