Meer datarechten autobezitter, maar toegang blijft lastig

Autobezitters krijgen volgens nieuwe Europese regels meer mogelijkheden om gegevens uit hun auto te delen met partijen van hun keuze. In de praktijk blijkt die toegang echter niet altijd eenvoudig te zijn. Dat blijkt uit een onderzoek van FIA, de koepelorganisatie van zusterorganisaties van de KNAC in Europa.

De onderzoekers bekeken hoe tien autofabrikanten de Europese Data Act en de nieuwe regels voor toegang tot voertuigdata naleven. Hoewel autofabrikanten vaak aan de wet voldoen, betekent dat volgens het onderzoek niet automatisch dat autobezitters en onafhankelijke dienstverleners gemakkelijk toegang krijgen tot de data van een voertuig. De aanpak verschilt sterk per merk. Sommige fabrikanten zijn goed voorbereid, terwijl andere nog beperkingen opwerpen. Bovendien is het niet altijd duidelijk wat externe partijen moeten betalen voor toegang tot voertuiggegevens.

Voordelen

Volgens de KNAC kunnen voertuiggegevens voor consumenten belangrijke voordelen opleveren. Denk aan het eerder opsporen van technische problemen, beter preventief onderhoud en snellere hulp bij pech. Vooral op deze punten zijn volgens de onderzoekers op korte termijn de grootste voordelen voor automobilisten te verwachten. Tegelijkertijd blijkt dat veel autobezitters nog nauwelijks bekend zijn met hun rechten onder de Data Act. Ook is het proces om toestemming te geven voor het delen van gegevens met bijvoorbeeld een garage, pechhulporganisatie of verzekeraar vaak nog te ingewikkeld.

Sinds juni 2026 gelden daarnaast nieuwe Europese regels die onafhankelijke reparateurs meer toegang geven tot voertuiginformatie, zoals diagnostische gegevens, software-updates en informatie over rijhulpsystemen en elektrische autobatterijen. Dit moet de keuzevrijheid voor consumenten vergroten en de concurrentie op de markt voor onderhoud en reparatie versterken. De invoering loopt door tot 2028.

Werk aan de winkel

Volgens de KNAC en FIA is er nog werk aan de winkel om ervoor te zorgen dat de nieuwe rechten ook daadwerkelijk bruikbaar zijn voor automobilisten. De organisaties pleiten voor duidelijke en consistente voertuigdata, transparantie over kosten en een eenvoudig standaardproces waarmee autobezitters toestemming kunnen geven voor het delen van hun gegevens. Ook willen zij consumenten beter informeren over hun nieuwe rechten.