Slimme auto, slimme verzekering?

De auto van vandaag is allang niet meer alleen een vervoermiddel. Onder de carrosserie schuilt een computer op wielen, uitgerust met camera’s, radar, sensoren en slimme software. Rijstrookassistentie, noodremhulp, herkenning van verkeersborden en adaptieve cruisecontrol helpen bestuurders dagelijks om veiliger aan het verkeer deel te nemen. De vraag is niet langer óf deze technologie invloed heeft op autoverzekeringen, maar wanneer die invloed zichtbaar wordt in de premie.

Verzekeraars zijn van oudsher gewend om risico’s te beoordelen op basis van leeftijd, gewicht, woonplaats, schadeverleden, gebruik en type auto. Dat model is al jaren in gebruik en werkt nog steeds, maar de techniek biedt nieuwe mogelijkheden. Een auto kan tegenwoordig registreren hoe hard er wordt gereden en geremd, hoe vaak veiligheidssystemen moeten ingrijpen en hoeveel kilometers er worden gereden en waar u deze rijdt. Daarmee ontstaat een veel nauwkeuriger beeld van het werkelijke risico dan een traditioneel aanvraagformulier ooit kan geven, hoewel AI de gegevens ook verkeerd kan interpreteren. Een flinke remactie om een fietsende scholier te ontwijken die zijn mobiele telefoon aan het gebruiken was, wordt gezien als gevaarlijk rijgedrag. Een algoritme ziet wel het gedrag, maar niet de context.

Voor veilige bestuurders klinkt het toch aantrekkelijk. Wie defensief rijdt en weinig risico neemt, verwacht terecht dat dit wordt beloond. Waarom zou een automobilist die al jaren schadevrij rijdt dezelfde premieverhoging krijgen als iemand die voortdurend op de grens van het toelaatbare rijdt?Dat is een discussie die steeds luider wordt, hoewel verzekeringen op basis van rijdersdata momenteel nog niet heel populair zijn.

Tegelijkertijd ligt hier een spanningsveld. Want zodra data een rol gaan spelen bij het vaststellen van premies, ontstaat ook de vraag wie eigenaar is van die gegevens. Hoeveel inzicht mag een verzekeraar krijgen in het rijgedrag van zijn klanten? En zijn consumenten bereid een deel van hun privacy in te leveren in ruil voor een lagere premie?

De geschiedenis leert dat technologische mogelijkheden niet automatisch maatschappelijke acceptatie betekenen. Daar komt nog iets bij. Slimme systemen maken autorijden veiliger, maar ze maken momenteel schadeherstel juist duurder. Een kleine aanrijding kan al leiden tot het vervangen en opnieuw kalibreren van sensoren en camera’s. Het paradoxale resultaat is dat met moderne auto’s minder vaak schade wordt veroorzaakt, terwijl de rekening per schadegeval juist stijgt.

De uitdaging voor de komende jaren is daarom niet alleen technologisch, maar ook maatschappelijk. Als rijhulpsystemen daadwerkelijk bijdragen aan minder ongevallen, dan ligt het voor de hand dat verzekeraars die ‘winst’ uiteindelijk vertalen naar hun producten. Misschien betalen we straks niet meer voor de auto die we rijden, maar vooral voor de manier waarop we rijden. De auto weet het immers allang. Nu de verzekeraar nog.

Om rijgedrag te beoordelen, worden gegevens verzameld zoals snelheid, remgedrag, acceleratie, locatie, tijdstip en afgelegde routes. Veel mensen vinden het ongemakkelijk dat een verzekeraar zo’n gedetailleerd beeld krijgt van hun dagelijkse verplaatsingen. Willen we echt korting op onze premie als prijs voor een digitale bijrijder die alles registreert? Ik denk uiteindelijk van wel. Nederlanders zijn gevoelig voor korting. Zeker voor een noodzakelijk kwaad als een autoverzekering. Als ik zie hoe snel we onze privacy te grabbel gooien om ‘gratis’ gebruik te kunnen maken van Facebook, Instagram, WhatsApp enz., dan vrees ik het ergste.

Kees de Regt, Manager Verzekeringen